અધ્યાય ત્રીજો – અશોચ સમયનો વણિકના વૃતાંત

આ પ્રમાણેની વાર્તાલાપમાં જ સૂર્ય ભગવાન અસ્થાચળની આડમાં પહોચી ગયાં. અને સોળે કલાપૂર્ણ ચંદ્રનો ઉદય થયો. તેમજ પતિવૃતાનું વ્રત પણ પુરૂં થયું. તે વખતે પુત્રની માતાએ પૂજાની સામગ્રી તૈયાર કરવાનું સખીઓને જણાવ્યું. સ્વચ્છ પાત્ર થાળ વિગેરેમાં નાળીયેર વિગેરે શુદ્ધ પુજનની સામગ્રી મુકાવી વ્રતમાં નિષ્ઠાવાળી પુત્રની માતા સદ્‌ગુરૂના ધ્યાનમાં નિમગ્ર બની. હે ધર્મદાસજી તેજ શુભ અવસરે ઘરની બહાર દ્વાર આગળ બે સંતો આવી ઉભા રહ્યા, અને તેમણે મોટા સ્વરે સત્ય કબીરનો ઉચ્ચાર કર્યો. હર હંમેશનો પરીચીત સત્ય કબીર શબ્દ સાંભળતા જ પતિપરાયણ અને ધર્મપરાયણ પુત્રની માતા તરત જ પથારીમાંથી ઉભી થઈ ગઈ અને પોતાની સખીઓને સંતોનો સત્કાર કરવાનું કહેવા લાગી. સંતોને ઘરમાં બોલાવી તેમજ સુંદર આસન બીછાવી અપાવીને બેસાડ્યા પછી પુત્રની માતાએ સંતોની સન્મુખ આવી બંદગી ભાવ કર્યો. બંને સંતોનું ચરણામૃત લેવડાવી સાધ્વીએ પોતે ચરણામૃત લીધું અને બાકીનું ઘરમાં છંટાવી દીધું. સદ્‌ગુરૂના પ્રેમમાં તલ્લીન બનેલી પુત્રની માતા વારંવાર સંતોને બંદગીભાવ કરી કહેવા લાગી આજે મારૂ વ્રત પરિપૂર્ણ થયું વળી સંતોના દર્શનનો અપૂર્વ લાભ મળ્યો. આ પ્રમાણે પુત્રની આશા છોડીને તે પતિવ્રતા સંતોની સન્મુખ બેસી રહી. અને બંને મહાત્માઓ નિજ સ્વરૂપમાં સ્થિતિ કરી સત્ય પુરૂષનાં ધ્યાનમાં લીન થયાં. હે ધર્મદાસજી વ્રતમાં નીષ્ઠાવાન તેનો પતિ પણ ઘણું દ્રવ્ય તેમજ અનેક પ્રકારના રત્નો વિગેરે લઇ વેપારમાંથી તેજ વખતે ઘેર પાછો આવ્યો. વ્રતનિષ્ઠા વણિક સંતોને જોઇ ઘણો પ્રસન્ન થયો અને પોતાના ઘરને ધન્ય માનવા લાગ્યો. સંતોને બંદગી ભાવ કરી તે પણ તેઓની સન્મુખ બેસી ગયો. તે આખી રાત્રી તેમણે આવી રીતે સદ્‌ગુરૂના ભજન ધ્યાનમાંજ ગાળી. સવારે પુત્રની માતાએ પોતાની સખીઓની સાથે રસોઈ તૈયાર કરવા લાગી. ધ્રુત પક્વ (પૂરી) વિગેરે મિષ્ટાન શીરો વિગેરે તેમજ ખીર વિગેરે પકવાન તૈયાર કરવામાં આવ્યા. રસોઇ તૈયાર થતાં ભક્તે હાથ જોડી સંતોને પ્રાર્થના કરી કે સાહેબ રસોઇ તૈયાર છે અને પારસ કરવા માટે આજ્ઞા મેળવી ત્યાર પછી સખીઓએ તૈયાર કરેલા સુંદર થાળ સંતો પરમપુરૂષ પરમાત્માને અર્પણ કરવા લાગ્યા. મૃદંગ શંખ મંજીરા વિગેરે વાંજીત્રો સાથે અર્પણ શબ્દ બોલી સત્ય પુરૂષને ભોગધરાવવામાં આવ્યો. ત્યાર બાદ ઘણા પ્રેમ પૂર્વક વ્રત કરનાર ભક્તે બંને સંતોને પ્રસાદ લેવડાવ્યા. પછી તેમના થાળનો બચેલો અમૃત પ્રસાદ સ્વાહાર કર્યો. વ્રતવાળી પુત્રની માતાએ પણ સંતોનો શેષ પ્રસાદ ગ્રહણ કરી વ્રતનું પારણું કર્યું. ત્યાર પછી સંતજનોએ ભોજનથી પરવારી સહિત પ્રાર્થના સાથે સત્ય પુરૂષ પરમાત્માના સ્મરણ ભજનમાં ફરીથી લવલીન થયાં. હે ધર્મદાસજી તે બંને પતિ પત્નિના શુદ્ધભાવને જોઇ દયાનીધી સત્ય પુરૂષ અત્યંત પ્રસન્ન થયાં અને પુત્રની માતાના સમગ્ર દૈહીક કષ્ટો દૂર કર્યા. તે બંને વતી સ્ત્રી પુરૂષની ભૌતિક તથા દૈહીક બધી પીડાઓ સમૂળ નષ્ટ થઇ ગઈ અને પુનમ વ્રતના પ્રભાવે તેમનું ઘર ધન ધાન્યથી તથા જનગણથી પૂર્ણ બન્યું. આ પ્રમાણે પુત્ર સહીત બંને સ્ત્રી પુરૂષ આ લોકના સમગ્ર સુખોનો ઉપભોગ કરી પોતપોતાના શરીરનો અંત થતાં સંત લોકવાસી થયા. એટલા માટે હે ધર્મદાસજી જે સદ્‌ગુરૂનો દાસ ભક્ત હંસ છે તે હંમેશા શુદ્ધ અંતઃકરણવાળો હોય છે. કેમકે જે કાંઇ અશુદ્ધપણું હોય છે તે બધુ સદ્‌ગુરૂનો ઉપદેશ ગ્રહણ કરતી વખતે તૃણાપર્ણ સંસ્કારવેળા એજ દુર થઈ જાય છે. હે ધર્મદાસજી! આ પ્રમાણે સદ્‌ગુરૂની સદ્‌ભાવનાથી આરાધના નિસ્પૃહ ભક્તજનો આ પૃથ્વી પર ખરેખરા દુર્લભ હોય છે. એમ તો ભાદરવા મહિનામાં ઘણી નાની નાની નદીઓ જળથી ભરપુર થઈ ઘણા વેગથી વહેતી હોય છે. પરંતુ વખાણવા લાયક તો તેજ નદી કે જે ભર ઉનાળામાં પ્રબર તાપમાં પણ સુકાઇ જતી નથી. હે વણીક શ્રેષ્ઠ ધર્મદાસજી! આ પ્રમાણે જે સહન શક્તિવાળો સજ્જન ભક્ત અનેક સંકટોનો સામનો કરતો રહી પોતાના ધર્મ ઉપર દૃઢ કાયમ રહે છે તો જન્મ મરણના ભયમાંથી આજથીજ મુક્ત છે. એમ જાણવું. ક્ષમારૂપી ખેતરમાં ભક્તિરૂપી સત્ય સનાતન બીજ વાવવું. અર્થાત અનેક સંકટો આવવા છતાં પણ ક્ષમા વડે તેમનો સામનો કરતા રહી ભક્તિની ટેક ઉપર આસર રહેવું. ભલે પછી સમય મળતા આખુ બ્રહ્માંડ કેમના સુકાઈ જાય પરતું ભક્તરૂપ બીજ કદી પણ નષ્ટ થતું નથી. હે ધર્મદાસજી મેં તમને આ વ્રત કરનાર સ્ત્રી પુરૂષનો ઉત્તમ પ્રાચીન ઇતિહાસ કહી સંભળાવ્યો હવે આગળ ઉપર જે કાંઇ શંકા હોય તે જણાવો તેનું પણ સમાધાન કરીશ. સંસારમાં જે કોઈ સજ્જન ભક્તિપૂર્વક આ પવિત્ર ઇતિહાસને સાંભળશે તેઓ નિઃસંદેહ સંપત્તિ ધનધાન્યથી તેમજ સંતતિ વડે સંપન્ન થશે. આ પ્રમાણેનો સદ્‌ગુરૂ કબીર ધની ધર્મદાસ સાહેબનો પૂર્ણિમા વ્રત નામનો અશોચ સમયનો વણિકના વૃતાંતનો ત્રીજો અધ્યાય પૂરો થયો. શ્રી સદ્‌ગુરૂ દેવકી જય. પુનમ મહાત્મય કી જય. ૐ